Zadzwoń do nas: +(48) 883 550 904

CMYK i RGB DLA LAIKÓW

Ludzkie oko widzi barwy dzięki trzem rodzajom komórek nerwowych, wrażliwych na różną długość fal świetlnych – czerwonych, zielonych i niebieskich.

CMYK i RGB to dwa modele kolorystyczne, z którymi mamy najczęściej do czynienia w projektowaniu i produkowaniu dla reklamy. Oba modele służą odwzorowaniu barw widzianych przez ludzkie oko. Różnica między nimi bierze się z faktu, że model RGB obrazuje kolory wyświetlane np. przez monitory, a model CMYK obrazuje kolory odbite od powierzchni – np. te, które widzimy po wydrukowaniu ich na papierze.

CMYK_RGB

Model RGB (Red – czerwony, Green – zielony, Blue – niebieski)

Podczas doświadczeń z pryzmatem można zauważyć, że białe światło powstaje poprzez nałożenie na siebie trzech wiązek świetlnych w kolorach czerwonym, zielonym i niebieskim. Podobny mechanizm wykorzystano w modelu RGB – wrażenie konkretnego koloru tworzą trzy sąsiadujące ze sobą na monitorze piksele, każdy świecący inną barwą bazową. Gdy wszystkie świecą maksymalnie mocno otrzymujemy kolor biały, brak światła skutkuje kolorem czarnym.

W tym modelu każdy kolor bazowy może mieć wartość z zakresu od 0 do 255 gdzie RGB: 0, 0, 0 oznacza kolor czarny, a RGB: 255, 255, 255 kolor biały. Pozostałe wartości znajdujące się między wartościami granicznymi dają nam bardzo szeroką paletę barw.

Trudnością w pracy z tym modelem jest to, że nie mając przed sobą ilustracji pokazującej jego schemat i nakładanie się barw bazowych trudno wyobrazić sobie jaki kolor powstanie z ich „zmieszania”.

Model CMYK – triada (Cyan – niebiesko-turkusowy, Magenta – ciemnoróżowy, Yellow – żółty, BlacK – czarny)

Ten model można skojarzyć z zajęciami plastyki w szkole – kiedy zmieszaniu ulegały farby czerwona i żółta otrzymywało się kolor pomarańczowy. Przy odrobinie wyczucia lub doświadczenia łatwo przewidzieć jak zmieszać farby aby otrzymać żądany kolor. Tu używamy także trzech kolorów (i dodatkowo czarnego), ale innych niż w systemie RGB: niebiesko-turkusowego, ciemnoróżowego i żółtego, czyli takich jakie znamy ze szkoły jako barwy podstawowe. Zasada jest prosta: połączenie żółtego i niebieskiego daje kolor zielony, ciemnoróżowego i niebieskiego – fioletowy, itp.

W tym modelu wartość każdego koloru bazowego wynosi od 0 do 100 (%). CMYK: 100, 0, 100, 0 – taki zapis składowych oznacza kolor zielony, a CMYK: 100, 100, 0, 0 – kolor fioletowy. Definiowanie nowych kolorów jest tu bardzo intuicyjne, a wyobrażenie sobie koloru wyłącznie na podstawie jego zapisu przychodzi z łatwością.

Tylko 4 farby? Skąd zatem tyle kolorów na wydruku?

Maszyna drukarska nie miesza ze sobą kolorów – każdy kolor jest drukowany osobno przez kolejny moduł maszyny przeznaczony wyłącznie do nakładania jednego koloru farby. Po zadrukowaniu papier jest przemieszczany dalej, do kolejnego modułu. Właściwości farby powodują, że nałożenie na siebie niebieskiej, a następnie żółtej plamki koloru da nam wrażenie koloru zielonego – kolory są półprzezroczyste i oba będą widoczne równocześnie, dając nam właśnie wrażenie zieleni. To dlatego używając jedynie 4 kolorów CMYK możemy uzyskać druk pełnokolorowy.

Jak uzyskać jaśniejszy odcień danego koloru w druku?

raster

Maszyna drukarska nie rozcieńcza farby ani nie dodaje do niej farby białej. Aby uzyskać różne nasycenie jednego koloru wymyślono więc raster. Standardowo są to punkty, ułożone w rzędach i kolumnach, rozmieszczone w jednakowej odległości od siebie, choć istnieją też inne rodzaje rastra, na przykład takie, gdzie o nasyceniu koloru decyduje jedynie gęstość rozmieszczenia punktów, bo ich wielkość pozostaje stała. Wracając jednak do klasycznego rastra – jeżeli nasycenie danego koloru wynosi 100% punkt rastrowy jest tak duży, że styka się z sąsiednim (osiąga maksymalną możliwą średnicę). W przypadku mniejszych wartości między punktami pojawiają się odstępy, które mają kolor tła (papieru) czyli biały. Wrażenie, które uzyskujemy to jaśniejszy odcień danego koloru. Wystarczy użyć lupy aby sprawdzić z jakich kolorów bazowych powstał dany kolor oraz aby obejrzeć jak układa się raster na wydruku.

Jak uzyskać ciemniejszy odcień danego koloru w druku?

Jeżeli połączymy trzy kolory bazowe modelu CMYK – cyan, magenta i yellow – otrzymamy kolor brunatny, a nie czarny. Także z bardzo ciemnym kolorem niebieskim, zielonym, itp. będziemy mieć kłopot. Dlatego zestaw trzech barw podstawowych w tym modelu wzbogacono o czwarty, czarny, oznaczany jako K. Jego obecność jest konieczna z kilku powodów:

– ze względów ekonomicznych – aby oszczędzić na kosztach farb przy drukowaniu czarnych/ciemnych elementów – zamiast trzech farb używa się tylko jednej; dodatkowo skraca to czas schnięcia i zwiększa trwałość wydruku,

– dla ułatwienia druku czarnych tekstów pisanych niewielką czcionką lub innych małych elementów – przy drobnych detalach precyzyjne nadrukowanie trzech kolorów w jednym miejscu jest bardzo trudne,

– aby przyciemnić jakikolwiek kolor.

CMYK kontra RGB

lab_cmyk_rgb

Kolory w modelu RGB są bardziej świetliste, jaskrawe, a zakres barw definiowanych w tym modelu jest szerszy niż w modelu CMYK. Jednak zarówno RGB jak i CMYK odwzorowują zakres węższy od spektrum barw widzianych przez ludzkie oko.

Model RGB idealnie sprawdza się tam, gdzie grafika będzie wyświetlana na monitorze/ekranie. Internet to jego środowisko naturalne. Przygotowywanie grafiki na potrzeby sieci – newslettery, banery, pop-upy czy serwisy www, a także prezentacje czy nawet definiowanie koloru w edytorze tekstu czy arkuszu kalkulacyjnym odbywa się z wykorzystaniem modelu RGB.

Model CMYK króluje w drukarkach i drukarniach. Niestety nie jest on w stanie odwzorować wszystkich kolorów modelu RGB. Na szczęście technologia druku cały czas ewoluuje – pojawiają się nowe urządzenia i metody, które pozwalają nam uzyskać efekty kolorystycznie bardziej zbliżone do barw z modelu RGB także w druku.

Pamiętajmy – zanim zamienimy RGB na CMYK upewnijmy się, że jest to konieczne – w czasie tej operacji bezpowrotnie tracimy dużą część informacji – barw.

PIXEL OCEAN – Urszula Konopacka
Tags:

Author: pixelocean

Leave a Comment