Zadzwoń do nas: +(48) 883 550 904

Category: Produkcja

CMYK i RGB DLA LAIKÓW

Ludzkie oko widzi barwy dzięki trzem rodzajom komórek nerwowych, wrażliwych na różną długość fal świetlnych – czerwonych, zielonych i niebieskich.

CMYK i RGB to dwa modele kolorystyczne, z którymi mamy najczęściej do czynienia w projektowaniu i produkowaniu dla reklamy. Oba modele służą odwzorowaniu barw widzianych przez ludzkie oko. Różnica między nimi bierze się z faktu, że model RGB obrazuje kolory wyświetlane np. przez monitory, a model CMYK obrazuje kolory odbite od powierzchni – np. te, które widzimy po wydrukowaniu ich na papierze.

CMYK_RGB

Model RGB (Red – czerwony, Green – zielony, Blue – niebieski)

Podczas doświadczeń z pryzmatem można zauważyć, że białe światło powstaje poprzez nałożenie na siebie trzech wiązek świetlnych w kolorach czerwonym, zielonym i niebieskim. Podobny mechanizm wykorzystano w modelu RGB – wrażenie konkretnego koloru tworzą trzy sąsiadujące ze sobą na monitorze piksele, każdy świecący inną barwą bazową. Gdy wszystkie świecą maksymalnie mocno otrzymujemy kolor biały, brak światła skutkuje kolorem czarnym.

W tym modelu każdy kolor bazowy może mieć wartość z zakresu od 0 do 255 gdzie RGB: 0, 0, 0 oznacza kolor czarny, a RGB: 255, 255, 255 kolor biały. Pozostałe wartości znajdujące się między wartościami granicznymi dają nam bardzo szeroką paletę barw.

Trudnością w pracy z tym modelem jest to, że nie mając przed sobą ilustracji pokazującej jego schemat i nakładanie się barw bazowych trudno wyobrazić sobie jaki kolor powstanie z ich „zmieszania”.

Model CMYK – triada (Cyan – niebiesko-turkusowy, Magenta – ciemnoróżowy, Yellow – żółty, BlacK – czarny)

Ten model można skojarzyć z zajęciami plastyki w szkole – kiedy zmieszaniu ulegały farby czerwona i żółta otrzymywało się kolor pomarańczowy. Przy odrobinie wyczucia lub doświadczenia łatwo przewidzieć jak zmieszać farby aby otrzymać żądany kolor. Tu używamy także trzech kolorów (i dodatkowo czarnego), ale innych niż w systemie RGB: niebiesko-turkusowego, ciemnoróżowego i żółtego, czyli takich jakie znamy ze szkoły jako barwy podstawowe. Zasada jest prosta: połączenie żółtego i niebieskiego daje kolor zielony, ciemnoróżowego i niebieskiego – fioletowy, itp.

W tym modelu wartość każdego koloru bazowego wynosi od 0 do 100 (%). CMYK: 100, 0, 100, 0 – taki zapis składowych oznacza kolor zielony, a CMYK: 100, 100, 0, 0 – kolor fioletowy. Definiowanie nowych kolorów jest tu bardzo intuicyjne, a wyobrażenie sobie koloru wyłącznie na podstawie jego zapisu przychodzi z łatwością.

Tylko 4 farby? Skąd zatem tyle kolorów na wydruku?

Maszyna drukarska nie miesza ze sobą kolorów – każdy kolor jest drukowany osobno przez kolejny moduł maszyny przeznaczony wyłącznie do nakładania jednego koloru farby. Po zadrukowaniu papier jest przemieszczany dalej, do kolejnego modułu. Właściwości farby powodują, że nałożenie na siebie niebieskiej, a następnie żółtej plamki koloru da nam wrażenie koloru zielonego – kolory są półprzezroczyste i oba będą widoczne równocześnie, dając nam właśnie wrażenie zieleni. To dlatego używając jedynie 4 kolorów CMYK możemy uzyskać druk pełnokolorowy.

Jak uzyskać jaśniejszy odcień danego koloru w druku?

raster

Maszyna drukarska nie rozcieńcza farby ani nie dodaje do niej farby białej. Aby uzyskać różne nasycenie jednego koloru wymyślono więc raster. Standardowo są to punkty, ułożone w rzędach i kolumnach, rozmieszczone w jednakowej odległości od siebie, choć istnieją też inne rodzaje rastra, na przykład takie, gdzie o nasyceniu koloru decyduje jedynie gęstość rozmieszczenia punktów, bo ich wielkość pozostaje stała. Wracając jednak do klasycznego rastra – jeżeli nasycenie danego koloru wynosi 100% punkt rastrowy jest tak duży, że styka się z sąsiednim (osiąga maksymalną możliwą średnicę). W przypadku mniejszych wartości między punktami pojawiają się odstępy, które mają kolor tła (papieru) czyli biały. Wrażenie, które uzyskujemy to jaśniejszy odcień danego koloru. Wystarczy użyć lupy aby sprawdzić z jakich kolorów bazowych powstał dany kolor oraz aby obejrzeć jak układa się raster na wydruku.

Jak uzyskać ciemniejszy odcień danego koloru w druku?

Jeżeli połączymy trzy kolory bazowe modelu CMYK – cyan, magenta i yellow – otrzymamy kolor brunatny, a nie czarny. Także z bardzo ciemnym kolorem niebieskim, zielonym, itp. będziemy mieć kłopot. Dlatego zestaw trzech barw podstawowych w tym modelu wzbogacono o czwarty, czarny, oznaczany jako K. Jego obecność jest konieczna z kilku powodów:

– ze względów ekonomicznych – aby oszczędzić na kosztach farb przy drukowaniu czarnych/ciemnych elementów – zamiast trzech farb używa się tylko jednej; dodatkowo skraca to czas schnięcia i zwiększa trwałość wydruku,

– dla ułatwienia druku czarnych tekstów pisanych niewielką czcionką lub innych małych elementów – przy drobnych detalach precyzyjne nadrukowanie trzech kolorów w jednym miejscu jest bardzo trudne,

– aby przyciemnić jakikolwiek kolor.

CMYK kontra RGB

lab_cmyk_rgb

Kolory w modelu RGB są bardziej świetliste, jaskrawe, a zakres barw definiowanych w tym modelu jest szerszy niż w modelu CMYK. Jednak zarówno RGB jak i CMYK odwzorowują zakres węższy od spektrum barw widzianych przez ludzkie oko.

Model RGB idealnie sprawdza się tam, gdzie grafika będzie wyświetlana na monitorze/ekranie. Internet to jego środowisko naturalne. Przygotowywanie grafiki na potrzeby sieci – newslettery, banery, pop-upy czy serwisy www, a także prezentacje czy nawet definiowanie koloru w edytorze tekstu czy arkuszu kalkulacyjnym odbywa się z wykorzystaniem modelu RGB.

Model CMYK króluje w drukarkach i drukarniach. Niestety nie jest on w stanie odwzorować wszystkich kolorów modelu RGB. Na szczęście technologia druku cały czas ewoluuje – pojawiają się nowe urządzenia i metody, które pozwalają nam uzyskać efekty kolorystycznie bardziej zbliżone do barw z modelu RGB także w druku.

Pamiętajmy – zanim zamienimy RGB na CMYK upewnijmy się, że jest to konieczne – w czasie tej operacji bezpowrotnie tracimy dużą część informacji – barw.

PIXEL OCEAN – Urszula Konopacka

MAKIETY I MAKIETOWANIE W PRODUKCJACH POLIGRAFICZNYCH

makiety_blog

Ręczne wykonywanie makiet

W każdym procesie produkcji makietowanie jest jednym z najważniejszych etapów – umożliwia przetestowanie prototypu, wychwycenie jego słabych punktów, sprawdzenie założeń produkcyjnych, a w konsekwencji ostateczną kontrolę kosztów produkcji, pakowania oraz dystrybucji i potwierdzenie lub korektę ceny dla klienta.

Niestety często jest etapem niedocenianym i pomijanym również z powodu kosztów, które zwykle nie są niskie. Pozwala jednak uniknąć znacznie większych konsekwencji finansowych w przypadku reklamacji lub niezadowolenia klienta. Jest także często etapem trudnym w realizacji, gdyż nie są dostępne na rynku kompleksowe usługi wykonywania makiet i wielokrotnie trzeba łączyć pracę kilku podwykonawców, co jest bardziej skomplikowane jeżeli chodzi o nadzór oraz wydłuża czas realizacji zlecenia.

Katalogi i broszury

Przy tego typu produkcjach ważna jest nie tylko kontrola merytoryczna zawartości, ale także sprawdzenie układu treści, kolejności stron oraz jakości zdjęć. Często wydruk z drukarki laserowej jest wystarczający dla oceny prawidłowości tych parametrów. Należy jednak unikać drukowania z opcją „skaluj do formatu papieru”, gdyż utrudnia ono wyłapanie błędów w postaci niewłaściwie dobranej wielkości fontu. Do ostatecznej akceptacji klienta przed produkcją niezbędne jest jednak wykonanie wzoru kolorystycznego – także z użyciem kolorów Pantone, jeżeli zastosowano je w projekcie.

Druki wysokonakładowe

Gdy druk odbędzie się na maszynie offsetowej, a klient wymaga makiety produkcyjnej drukowanej na ostatecznym materiale można posiłkować się offsetem cyfrowym pracującym na przykład w systemie CMYKOV lub CMYKOG. Przy pojedynczych egzemplarzach będzie on zdecydowanie tańszy niż druk offsetowy, a o bardzo zbliżonej jakości. Dodatkowo taki druk pozwala nam wierniej odwzorować kolory Pantone.

Inserty

Istotne będzie wykonanie makiety z ostatecznego surowca na jakim nastąpi druk, zszycie lub sklejenie wg ustaleń i sprawdzenie ostatecznej wagi – musi być zgodna z wytycznymi podanymi przez wydawnictwo.

Druki niskonakładowe

W przypadku podjęcia decyzji o druku całego nakładu na offsecie cyfrowym pierwszy egzemplarz otrzymany z maszyny będzie zarówno makietą produkcyjną jak i egzemplarzem nakładowym. Po akceptacji klienta nie ma konieczności przesyłania nowego pliku do drukarni.

Opakowania kartonowe

Makietowaniu powinna podlegać zarówno siatka opakowania jak i surowiec wykorzystany do jego produkcji wraz z zastosowanymi metodami uszlachetniania (hot czy cold stamping, tłoczenie, lakierowanie, foliowanie, itp.) oraz sposób klejenia czy składania gotowego pudełka. Jednymi z najważniejszych etapów od których powinniśmy rozpocząć pracę nad takim zleceniem są wybór kartonu nakładowego oraz opracowanie siatki wykrojnika. Niestety w praktyce zwykle najpierw agencja przedstawia projekt graficzny opakowania (na konkurs lub przetarg), a dopiero potem, po otrzymaniu pełniejszych wytycznych od klienta, zajmuje się opracowaniem jego formy przestrzennej.

O ile kontrola poprawności wykonania siatki wykrojnika jest standardem w ofercie firm wykonujących wykrojniki dla poligrafii – cięcie ploterowe także w materiałach powierzonych – o tyle wykonanie makiety drukowanej opakowania jest nie lada wyzwaniem. Drukarnie niechętnie przyjmują takie zlecenia – są one czaso- i pracochłonne, a specyfika druku utrudnia otrzymanie zadowalających efektów przy niskich nakładach. Można korzystać z usług kilku podwykonawców jednocześnie – na przykład wykonać nadruk cyfrowy na kartonie wybranym do ostatecznej produkcji, w firmie sitograficznej dodać lakierowanie strukturalne, a tłoczenie uzgodnić w introligatorni. Konieczne przy tak wykonywanym makietowaniu jest przyjęcie większych nadwyżek jeżeli chodzi o nakład arkuszy plano. Ważne też aby polegać na sprawdzonych podwykonawcach, którzy będą mogli służyć radą i cierpliwie zniosą pracę z tak małymi nakładami. Idealnie byłoby już od fazy projektowej współpracować z drukarnią wybraną do realizacji tego zlecenia.

Kartonowe standy i ekspozytory

Podczas korzystania z gotowych szablonów i wzorów dostępnych u producenta, a także jego modeli opatentowanych zwykle makietowaniu będzie podlegać tylko rozmieszczenie grafiki. Jeżeli zamawiamy produkt z poza katalogu makietowanie całościowe jest konieczne – musimy ocenić funkcjonalność, sposób składania, transportowania, wytrzymałość surowca. Zwykle produkcja takich materiałów POS odbywa się z wykorzystaniem cyfrowego druku wielkoformatowego gdzie niski nakład nie jest ograniczeniem (w makietowaniu), ale suszenie arkuszy po kaszerowaniu czy ich klejeniu wymaga czasu i nie da się go przyspieszyć. Wadliwe wykonanie tego etapu może kosztować nas zniszczenie makiety i konieczność wykonania jej od nowa. Tak jak w przypadku produkcji opakowań dobór surowca i wykonanie siatki wykrojnika są elementami kluczowymi i błędnie przeprowadzone są najczęstszą przyczyną reklamacji.

Produkcje nietypowe

Kartki świąteczne wycinane laserowo, opakowania drukowane na foliach, nietypowe w kształcie broszury i wszystko, co jest wytworem niepohamowanej inwencji agencji reklamowej bezdyskusyjnie wymaga makietowania. Im bardziej produkcja różni się od tego z czym miało się wcześniej do czynienia, tym mniej można polegać na własnym doświadczeniu i wiedzy. Każda nowa metoda produkcji to konieczność bezpośredniego kontaktu z podwykonawcą i sprawdzenia jej ograniczeń oraz słabych punktów. Wiedza na ten temat pozwala ustrzec się przed błędami.

Co sprawi, że makietowanie stanie się łatwiejsze:

– dobre zaplanowanie pracy (co przełoży się także na prawidłowe wykonanie wyceny),

– precyzyjne ustalenie terminarzy pracy nad projektem wraz z określeniem czasu potrzebnego na wykonanie makiet, testowanie ich oraz na wprowadzenie do nich poprawek,

– używanie materiałów i metod zbliżonych lub identycznych do nakładowych,

– możliwość skorzystania z rady doświadczonego podwykonawcy,

– czujność, wnikliwość, zadawanie pytań i uczenie się na cudzych błędach 🙂

PIXEL OCEAN – Urszula Konopacka

OD POMYSŁU DO REALIZACJI – CZYLI JAK PRZEBIEGA REALIZACJA PUBLIKACJI DRUKOWANEJ

W końcu dostałeś upragnione zlecenie i teraz czas na jego realizację. Aby wszystko przebiegło pomyślnie zapoznaj się z listą zadań, które należy wykonać we właściwej kolejności, dzięki czemu Twoja paca będzie przebiegać w sposób kontrolowany.

Planowanie

Planowanie to jeden z najważniejszych etapów tworzenia publikacji, więc warto poświęcić mu trochę czasu. Musisz stworzyć harmonogram prac. Im mniej czasu masz na realizację zlecenia tym bardziej uważnie musisz go przygotować i przestrzegać. Uwzględnij w nim czas potrzebny na wszelkie prace projektowe, przygotowanie publikacji na potrzeby druku, korekty, druk i prace introligatorskie, spotkania z klientem, podczas których zostaną przedstawione propozycje i projekty, podejmowanie decyzji itd. Dodaj do tego czas który wykorzystasz, gdy coś pójdzie nie tak. Lepiej skończyć zlecenie przed wyznaczonym terminem niż spóźnić się z jego realizacją, gdyż może to pociągnąć za sobą katastrofalne skutki, począwszy od niezadowolenia klienta, a skończywszy na wypłacie odszkodowania.

Zapoznanie się z wytycznymi drukarni

Poproś drukarnię, w której będzie drukowania publikacja o wytyczne dotyczące przygotowania publikacji na potrzeby druku. Zazwyczaj otrzymasz dokument szczegółowo opisujący możliwości drukarni, informacje techniczne dotyczące przygotowania plików i przekazania ich do drukarni oraz profil ICC który pozwoli grafikom na kontrolę kolorystyki.

Zebranie materiałów do publikacji

Na tym etapie zgromadź wszelkie materiały, które przydadzą Ci się do stworzenia publikacji. Skompletuj teksty, ilustracje, zdjęcia.

Spotkanie kreatywne

Spotkanie kilku osób z głowami pełnymi pomysłów pozwoli Ci na szybie znalezienie właściwej formy graficznej.

Przedstawienie pomysłów klientowi

Czasem przed przystąpieniem do konkretnych prac graficznych warto przedyskutować powstałe pomysły z klientem. Może to uchronić Cię przed zmarnowaniem czasu w przypadku, gdy pomysły okażą się nietrafione.

Stworzenie makiety poglądowej

Zapewne już wiesz jaką objętość będzie mieć Twoja publikacja. Stwórz ogólny zarys publikacji, zastanów się jak wypełnisz każdą stronę.

Projektowanie graficzne

Wybrane pomysły stworzone podczas spotkania kreatywnego zostają przelane na ekran komputera. Grafik tworzy najbardziej charakterystyczne elementy naszej publikacji, oddające styl projektu. Jego praca polega na ogólnym przedstawieniu zamysłu, a nie stworzeniu całej publikacji, więc zostają wykonane tylko najbardziej charakterystyczne strony.

Zlecenie sesji fotograficznej, wykonania ilustracji, napisania tekstów

Po akceptacji projektu graficznego przez klienta pora na uzupełnienie brakujących elementów naszej publikacji. Zlecamy napisanie dodatkowych tekstów, haseł reklamowych, wykonanie zdjęć czy rysunków. Na tym etapie mamy już projekt, więc doskonale orientujemy się jaką długość mają mieć teksty, czy jaka powinna być fotografia by wpasowała się idealnie w nasz projekt.

Skład publikacji

Kiedy Twój projekt jest już gotowy, masz wszystkie zdjęcia, rysunki i teksty oraz otrzymałeś akceptację klienta, pora na skład publikacji. Operator DTP tworzy szablony stron, na podstawie projektów otrzymanych od grafika kreatywnego oraz „dorabia” brakujące strony, takie jak np. spis treści, formularze, nietypowe strony itd. Tak przygotowane strony ponownie oczekują na akceptację, a po jej uzyskaniu dtpowiec wlewa teksty, zdjęcia oraz ilustrację i publikacja przybiera formę zbliżoną do ostatecznej.

I Korekta merytoryczna

Na tym etapie masz czas na sprawdzenie czy wszystkie elementy publikacji są prawidłowe. Korektor dokonuje korekty merytorycznej, sprawdza teksty pod względem stylistycznym, ortograficznym, wyłapuje tzw. literówki, sprawdza czy zdjęcia i ilustracje umieszczone są w prawidłowych miejscach względem tekstu itd.

Korekta techniczna

Podczas tej korekty zajmujemy się, jak sama nazwa wskazuje, częścią techniczną publikacji, sprawdzamy czy wszystkie elementy zostały prawidłowo wykonane przez operatora DTP np. czy wszystkie zdjęcia mają właściwą rozdzielczość, czy mamy spady, czy praca separuje się prawidłowo.

Przygotowanie publikacji na potrzeby druku

W tym momencie Twoja złożona publikacja nabiera takiej formy, by to co widzisz na monitorze prawidłowo zostało wydrukowane. Często osoby nie wtajemniczone w tajniki pre-press, nie posiadające specjalistycznego oprogramowania, spoglądając na monitor nie widzą żadnej różnicy, w pliku przed i po tych zabiegach, lecz podczas druku w drukarni ma to ogromne znaczenie.

II Korekta merytoryczna

Podczas tej korekty sprawdzamy czy nic nam się nie „zepsuło” podczas przygotowywania publikacji na potrzeby druku.

Wykonanie makiety

Wydrukowana, zszyta lub sklejona makieta naszej publikacji umożliwia sprawdzenie czy wszystko jest tak, jak wyobrażaliśmy sobie na początku.

Przekazanie plików produkcyjnych do drukarni

Gotowe pliki, zaakceptowane przez klienta przekazujemy drukarni. Najczęściej przesyłamy na podany przez nią serwer. Więcej informacji jak to zrobić zapewne znajdziesz w specyfikacji technicznej drukarni. Wraz z plikami przekazujemy makietę, by w drukarni wiedziano jaką formę powinna przybrać nasza publikacja w końcowym etapie. To pozwoli na dodatkową kontrolę czy wszystko zostało wykonane tak jak byśmy sobie tego życzyli.

Kontrola impozycji

Impozycja to w uproszczeniu układanie naszych stron publikacji po kilka lub kilkanaście na jednym większym arkuszu. Z drukarni otrzymasz pliki lub wydruki na podstawie których możesz sprawdzić czy strony rozmieszczone są w odpowiedniej kolejności.

Kontrola kolorystyczna w drukarni

Drukarnia wykonuje wydruki próbne czyli tzw. proof-y. Na ich podstawie możemy ocenić czy kolorystyka naszej publikacji jest właściwa. Jeżeli wszystko zgadza się z naszymi oczekiwaniami, proofy zostają podpisane przez osobę je kontrolującą i wracają do drukarni, gdzie pomogą drukarzowi w prawidłowym ustawieniu maszyny drukującej.

Wizyta w drukarni

Przy bardzo wymagających, trudnych w druku publikacjach wizyta w drukarni jest nam pomocna. Teoretycznie Twoja obecność nie jest konieczna jednak, teoria teorią, a życie życiem. Odwiedzenie drukarni umożliwi Ci zobaczenie ostatecznego wydruku. Tutaj możesz zwrócić się do drukarza z prośbą o dodatkowe korekty kolorystyczne.

Odbiór i kontrola gotowego produktu

Po zakończeniu wszelkich prac introligatorskich nasza publikacja wędruje do introligatorni i tam przybiera ostateczną formę. Następnie zostaje zapakowana i przygotowana do transportu. Przed wysłaniem do klienta przejrzyj kilka egzemplarzy i sprawdź czy wszystko jest tak, jak powinno być.

I tak ogólnie przebiega proces realizacji publikacji. Oczywiście w zależności od konkretnego przypadku może to wyglądać trochę inaczej, jednak w czasie jego trwania zawsze powinieneś pamiętać o tym, że im więcej zaplanujesz tym szybciej i sprawniej skończysz swoje zlecenie.

PIXEL OCEAN – Piotr Kuczek